Lityum batareýasynyň içki garşylygy nämeden ybarat?
Tok batareýanyň içinden akyp geçende, garşylyk bilen ýüzbe-ýüz bolup, batareýanyň işleýiş naprýa .eniýesiniň peselmegine sebäp bolýar. Bu garşylyga batareýanyň içerki garşylygy diýilýär. Batareýanyň içerki garşylygy sebäpli terminalyň naprýa .eniýesi elektromotiw güýjinden pesdir we zarýad wagtynda - zynjyr naprýa .eniýesini açýar. Zarýad berlende terminalyň naprýa .eniýesi elektromotiw güýçden has ýokary we open- zynjyr naprýa .eniýesini açýar. Batareýanyň içerki garşylygy himiki güýç çeşmesiniň örän möhüm parametridir. Batareýanyň işleýiş naprýa .eniýesine, işleýiş tokyna, çykyş energiýasyna we güýjüne gönüden-göni täsir edýär. Amaly himiki güýç çeşmesi üçin içerki garşylyk näçe pes bolsa, şonça gowy.
Batareýanyň içerki garşylygy hemişelik däl; çykarylanda işjeň materialyň düzümine, elektrolit konsentrasiýasyna, batareýanyň temperaturasyna we çykaryş wagtyna baglylykda üýtgeýär. Batareýanyň içerki garşylygy ohmiki içerki garşylygy (R₀) we elektrokimiki reaksiýalar wagtynda elektrodlar tarapyndan görkezilen polýarizasiýa içerki garşylygy (Rf) öz içine alýar. Bu ikisiniň jemine batareýanyň umumy içerki garşylygy (Rw) diýilýär.
Ohmiki içki garşylyk, esasan, elektrod materiallarynyň, elektrolitleriň, bölüjiniň we dürli komponentleriň kontakt garşylygyndan durýar. Bu batareýanyň ululygy, gurluşy, elektrody emele getiriş usuly (meselem, - kislota batareýalarynda pasta - görnüşi we turba elektrodlary, we aşgazan batareýalarynda - görnüşi we süzülen elektrodlar) we gurnama berkligi bilen baglanyşykly. Ohmiki içerki garşylyk Ohmyň kanunyna boýun bolýar.
Polýarizasiýa içerki garşylyk, elektrokimiki reaksiýa wagtynda himiki güýç çeşmesiniň polo positiveitel we otrisatel elektrodlarynyň arasynda polýarlaşma netijesinde ýüze çykýan içki garşylygy aňladýar. Elektrokimiki polýarizasiýa we konsentrasiýa sebäpli dörän aralyklaryň jemi
polýarizasiýa.
Polýarizasiýa içerki garşylyk işjeň materialyň tebigaty, elektrod gurluşy we batareýany öndürmek prosesi bilen baglanyşykly, esasanam batareýanyň iş şertleri bilen ýakyndan baglanyşyklydyr; akymyň we temperaturanyň ep-esli täsiri bar. Currentokary tok dykyzlygy akymynyň dowamynda elektrokimiki polýarizasiýa we konsentrasiýa polýarizasiýasy ýokarlanýar, hatda otrisatel elektrodyň passiwleşmegine sebäp bolup biler we şeýlelik bilen polýarizasiýa içerki garşylygy ýokarlandyrar. Pes temperatura elektrokimiki polýarizasiýa we ion diffuziýasyna ýaramaz täsir edýär; şonuň üçin batareýanyň polýarizasiýa içerki garşylygy pes - temperatura şertlerinde hem ýokarlanýar. Şonuň üçin polýarizasiýa garşylygy hemişelik däl, ýöne çykaryş tizligi, temperatura we beýleki şertler bilen üýtgeýär.
Batareýanyň içki garşylygy üçin analitiki aňlatma aşakdaky ýaly:
Formulada, bE (iₐ, τ, C) Iₐ⁻¹ - Batareýanyň polýarizasiýa içerki garşylygy;
b {{}
Rₑₗ (τ, C) - Elektrolitiň garşylygy;
Rₑ (C) - Elektrodyň garşylygy. Elektrolit garşylygy Rₑₗ we elektrod garşylygy Rₑ batareýanyň dessine kuwwatyna ters proporsionaldyr;
iₐ, τ, C - Batareýa zarýad bermek we zarýad bermek, şol wagt tok, temperatura we kuwwat ýagdaýy.
Batareýanyň içerki garşylygy birneme az we köplenç köp iş şertlerinde ähmiýetsiz. Şeýle-de bolsa, elektrik ulaglary üçin kuwwatly batareýalar köplenç ýokary tok we çuň akym şertlerinde işleýärler, netijede içerki garşylyk sebäpli ep-esli naprýa dropeniýe peselýär. Bu ýagdaýda içerki garşylygyň tutuş zynjyrdaky täsirine üns berilmez.
